Xử lý nước tưới: lọc cát, lọc đĩa và lọc y

Xử lý nước tưới: lọc cát, lọc đĩa và lọc y

Nước ao, nước kênh hay nước giếng khoan đều mang theo cát, phù sa, rêu và cặn hữu cơ. Những thứ đó vào đường ống rồi bám vào béc tưới, đóng vào màng van và lâu dài làm hỏng cả hệ thống. Xử lý nước tưới vì vậy không phải việc “làm cho sang” mà là việc bắt buộc phải làm, và cách rẻ nhất là lọc đúng ngay từ đầu nguồn. Bài này phân biệt ba loại lọc phổ biến và cách chọn theo từng nguồn nước.

Cụm lọc nước tưới — thiết bị bắt buộc ở đầu nguồn

Vì sao phải xử lý nước trước khi tưới

• Cát và phù sa làm tắc béc: hạt cát lớn hơn khe béc sẽ bịt kín đầu béc, hạt nhỏ hơn thì bám dần thành mảng.
• Rêu, tảo làm kẹt van: rêu non bám vào màng van khiến van đóng không kín hoặc mở không hết.
• Cặn hữu cơ sinh mùi và vi sinh vật: nước tù đọng trong hệ thống là nơi sinh sôi của vi sinh gây bệnh cho vùng rễ.
• Chi phí sửa chữa luôn lớn hơn chi phí lọc: một bộ lọc đúng dùng nhiều mùa, còn thay hàng loạt béc và van thì tốn gấp nhiều lần.

Lõi lọc giữ cặn trước khi nước vào đường ống tưới

Ba loại lọc và công dụng của từng loại

• Lọc cát (lọc thùng cát): thùng chứa lớp cát và sỏi nhiều cỡ, giữ lại phù sa và cặn thô. Dùng ở đầu nguồn khi nước ao, kênh đục. Có loại tự rửa ngược bằng tay gạt van, thuận tiện cho vườn lớn.
• Lọc đĩa: nhiều đĩa nhựa có rãnh xếp chồng, giữ cặn mịn nhưng chịu nước đục tốt hơn lọc lưới. Đây là loại phù hợp nhất đặt ngay trước hệ tưới nhỏ giọt. Vệ sinh bằng cách tháo chồng đĩa ra rửa.
• Lọc y (lọc lưới hình chữ Y): thân chữ Y có lõi lưới bên trong, lọc cặn mịn và rất dễ vệ sinh — chỉ cần mở nắp, lấy lõi ra rửa. Dùng phổ biến cho nước giếng và nước đã qua xử lý thô, lắp ngay trước van điện và béc.

Chọn lọc theo nguồn nước

• Nước ao, kênh, mương: nhiều phù sa và rác hữu cơ — lọc cát trước để giữ cặn thô, rồi lọc đĩa để giữ cặn mịn trước khi vào đường tưới.
• Nước giếng khoan: thường ít hạt to nhưng nhiều cặn sắt, cát mịn — dùng lọc y lưới mịn sau bồn lắng, và vệ sinh lõi thường xuyên hơn vì cặn sắt bám nhanh.
• Nước máy, nước đã qua bồn lắng: chỉ cần lọc y để giữ cặn lắng còn sót và cặn ống, giúp van điện và béc sạch lâu hơn.
• Vườn dùng bộ châm phân: xếp lọc sau bộ châm phân để giữ luôn phần phân chưa tan hoàn toàn, tránh cặn phân đi thẳng vào béc.

Cách lắp đặt và vệ sinh

• Thứ tự lắp: nguồn nước → lọc thô (cát) → bơm → lọc tinh (đĩa hoặc y) → van, đường ống, béc. Lọc tinh nên đặt càng gần khu tưới càng tốt.
• Chọn cỡ lọc theo lưu lượng: lọc phải chịu được lưu lượng lớn nhất của hệ thống — lọc nhỏ hơn lưu lượng sẽ làm giảm áp cả hệ và bị đẩy cặn qua lưới.
• Lắp đồng hồ áp trước và sau lọc: khi chênh áp giữa hai đồng hồ tăng lên rõ rệt, đó là lúc phải vệ sinh lọc — đây là cách biết chính xác thay vì đoán theo lịch.
• Vệ sinh đúng cách: tháo lõi, rửa ngược dòng nước, chà nhẹ bằng bàn chải mềm. Không dùng vật nhọn chọc vào lưới lọc vì rách lưới là mất tác dụng lọc hoàn toàn.
• Dự phòng lõi thay: nên có sẵn một lõi lọc dự phòng để đổi ngay khi lõi đang dùng đã cũ hoặc rách, không phải chờ mua.

Sai lầm thường gặp khi xử lý nước tưới

• Chỉ lọc ở đầu nguồn, không lọc gần khu tưới: cặn sinh ra trên đường ống vẫn vào được béc.
• Lọc nhỏ hơn lưu lượng hệ thống: giảm áp toàn hệ và cặn bị đẩy xuyên qua lưới — vừa yếu nước vừa tắc.
• Vệ sinh lọc theo thói quen, không nhìn đồng hồ chênh áp: có mùa cần rửa vài ngày một lần, có mùa cả tháng vẫn sạch.
• Bỏ qua bồn lắng: một bồn lắng đơn giản trước khi bơm đã giảm được rất nhiều cặn cho lọc phía sau.
• Chọc vật nhọn để thông lưới: rách lưới là phải thay, không sửa được.

Thiết bị cần kèm

• Trạm bơm, lọc, châm phân, xả khí — lọc cát, lọc đĩa, lọc y và phụ kiện trạm bơm.
• Ống và phụ kiện máy lọc nước — ống, cút, ren chuyển đổi cho cụm lọc.
• Van — van bi, van một chiều, van xả cặn cụm lọc.
• Ống và béc nhỏ giọt — béc nhỏ giọt yêu cầu nước sạch nhất, cần lọc kỹ nhất.
• Béc tưới phun mưa — béc phun mưa chịu cặn tốt hơn nhưng vẫn cần lọc.
• Ống LDPE và phụ kiện — ống dẫn từ cụm lọc về các khu tưới.

Lọc đĩa Y60 bầu lớn — chọn cấp mesh theo vị trí lắp

Trong nhóm lọc đĩa, loại Y60 là cỡ thân lớn, chạy được 28–30 m³/h — đủ tải cho vườn cây ăn trái, cà phê, nhà màng quy mô. Nhiều người mua phải loại thân nhỏ (cùng tên gọi “lọc Y 60mm”) rồi lắp vào thấy nước vẫn yếu, béc vẫn tắc: nguyên nhân là thân nhỏ không đạt lưu lượng, không đủ tải cho hệ thống cỡ vườn.

Cấu tạo lọc đĩa Y60: lõi đĩa xếp lớp nên diện tích lọc lớn, giữ được cát phù sa tốt và ít tắc hơn lọc lưới cùng kích cỡ. Xả cặn bằng tay, tháo nắp lấy lõi rửa dễ, lõi bán riêng nên sau này chỉ thay lõi chứ không phải thay cả thân.

Ba màu lõi — chọn theo cấp lọc và vị trí lắp

Số mesh càng lớn thì khe lọc càng nhỏ, nước ra càng sạch nhưng càng dễ tắc — nên phải chọn theo loại béc đang dùng, không chọn theo thói quen.

Lắp hai cấp — cách nhiều vườn đang làm

Nhiều nhà vườn lắp hai cấp lọc: một lõi mesh 40 ở đầu nguồn để giữ cát, rêu, lá mục; một lõi mesh 80 hoặc 120 tại trạm bơm ngay trước khi ra béc. Cách này giữ được béc không tắc và hệ thống chạy đều suốt vụ, đồng thời lõi đắt tiền ở trạm bơm lâu phải thay hơn vì đã có cấp thô chặn trước.

Xem chi tiết và giá

• Lọc đĩa Y60 28–30m³/h — 3 màu lõi mesh 40/80/120 (kèm lõi thay riêng)

Anh/chị cho biết nguồn nước (sông, rạch, giếng) và loại béc đang dùng — chúng tôi tư vấn chọn đúng cấp mesh.

Tư vấn và đặt hàng

Để chọn đúng bộ lọc, anh/chị gửi giúp chúng tôi: loại nguồn nước đang dùng (ao, kênh, giếng khoan, nước máy), độ đục thường thấy, lưu lượng máy bơm, loại béc đang tưới và diện tích vườn. Có đủ thông số, chúng tôi gợi ý cụm lọc phù hợp và nói rõ loại nào là đủ dùng, không thừa tiền.

Liên hệ đặt hàng và tư vấn kỹ thuật — Hotline/Zalo: 0888 419 414.